ماموگرافی از چه سنی لازم است؟ راهنمای زمان مناسب انجام ماموگرافی

«ماموگرافی از چه سنی لازم است؟»

یکی از پرسش‌های رایج بانوان درباره غربالگری سرطان پستان است. پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست و علاوه بر سن، به عواملی مانند سابقه خانوادگی سرطان پستان یا تخمدان، سابقه شخصی بیماری‌های پستان و میزان خطر فرد بستگی دارد.
ماموگرافی یکی از مهم‌ترین روش‌های تصویربرداری برای غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان پستان است و می‌تواند برخی تغییرات پستان را پیش از آنکه قابل لمس یا همراه با علامت باشند، شناسایی کند.

ماموگرافی از چه سنی توصیه می‌شود؟

در بانوانی که در گروه خطر معمول قرار دارند، شروع غربالگری با ماموگرافی معمولاً از حدود ۴۰ سالگی مطرح می‌شود.
با این حال، سن شروع ماموگرافی برای همه افراد یکسان نیست. در افرادی که سابقه خانوادگی قابل توجه سرطان پستان یا تخمدان دارند، سابقه شخصی بیماری‌های پستان دارند یا در گروه‌های پرخطر قرار می‌گیرند، ممکن است غربالگری از سن پایین‌تر آغاز شود یا بررسی‌های تکمیلی نیز مورد نیاز باشد.
بنابراین بهتر است برنامه غربالگری هر فرد بر اساس شرایط پزشکی، عوامل خطر و نظر پزشک تعیین شود.

ماموگرافی هر چند وقت یک‌بار باید انجام شود؟

در بانوانی که در گروه خطر معمول قرار دارند، ماموگرافی غربالگری معمولاً سالانه یا هر دو سال یک‌بار انجام می‌شود.
انتخاب فاصله مناسب بین ماموگرافی‌ها به سن، سابقه خانوادگی، عوامل خطر و برنامه غربالگری فرد بستگی دارد. در افراد پرخطر ممکن است پزشک انجام ماموگرافی با فواصل کوتاه‌تر یا استفاده از روش‌های تصویربرداری تکمیلی را توصیه کند.
به همین دلیل، برنامه غربالگری بهتر است برای هر فرد به‌صورت اختصاصی تعیین شود.

آیا قبل از ۴۰ سالگی هم ممکن است ماموگرافی لازم باشد؟

بله. در بعضی افراد، انجام ماموگرافی ممکن است پیش از ۴۰ سالگی نیز توصیه شود.
برای مثال، در افرادی که سابقه خانوادگی قابل توجه سرطان پستان یا تخمدان دارند، سابقه شخصی برخی بیماری‌های پستان دارند یا در گروه‌های پرخطر قرار می‌گیرند، پزشک ممکن است برنامه غربالگری متفاوتی در نظر بگیرد.
در این افراد، بسته به شرایط ممکن است علاوه بر ماموگرافی، سونوگرافی پستان یا MRI پستان نیز مورد استفاده قرار گیرد.

آیا اگر هیچ علامتی نداشته باشم، باز هم ماموگرافی لازم است؟

بله. نداشتن توده، درد یا سایر علائم به معنی بی‌نیازی از غربالگری نیست.
هدف ماموگرافی غربالگری، بررسی پستان در افرادی است که علامت مشخصی ندارند تا برخی تغییرات مشکوک در مراحل اولیه شناسایی شوند.

اگر در پستانم توده یا درد داشته باشم، باید ماموگرافی انجام دهم؟

وجود توده، تغییر شکل پستان، فرورفتگی پوست، تغییرات نوک پستان یا ترشح غیرطبیعی از نوک پستان نیازمند ارزیابی پزشکی است.
در این شرایط، انتخاب روش تصویربرداری به سن و شرایط فرد بستگی دارد و ممکن است ماموگرافی، سونوگرافی پستان یا هر دو مورد نیاز باشد.
بنابراین ماموگرافی تشخیصی با ماموگرافی غربالگری یکسان نیست و روش مناسب باید بر اساس شرایط بیمار انتخاب شود.

ماموگرافی بهتر است یا سونوگرافی پستان؟

ماموگرافی و سونوگرافی پستان جایگزین کامل یکدیگر نیستند و کاربردهای متفاوتی دارند.
ماموگرافی یکی از روش‌های اصلی غربالگری سرطان پستان است و در شناسایی برخی یافته‌ها، از جمله بعضی کلسیفیکاسیون‌های مشکوک، اهمیت زیادی دارد.
سونوگرافی پستان نیز در بررسی توده‌ها و ضایعات پستان کاربرد دارد و در برخی افراد، به‌خصوص در پستان‌های متراکم، می‌تواند به‌عنوان روش مکمل ماموگرافی مورد استفاده قرار گیرد.
انتخاب روش مناسب به سن، علائم، ساختار پستان و علت انجام بررسی بستگی دارد.
برای آشنایی بیشتر با تفاوت این دو روش، می‌توانید مقاله «فرق سونوگرافی و ماموگرافی چیست؟» را نیز مطالعه کنید.

آیا ماموگرافی درد دارد؟

هنگام انجام ماموگرافی، پستان برای مدت کوتاهی بین صفحات دستگاه قرار گرفته و فشرده می‌شود. این کار ممکن است باعث احساس فشار یا ناراحتی موقت شود.
این ناراحتی معمولاً کوتاه‌مدت است و پس از پایان تصویربرداری برطرف می‌شود.

قبل از انجام ماموگرافی چه آمادگی‌هایی لازم است؟

برای انجام ماموگرافی معمولاً آمادگی پیچیده‌ای لازم نیست، اما بهتر است:
– در روز انجام ماموگرافی از دئودورانت، پودر یا کرم در ناحیه پستان و زیر بغل استفاده نکنید.– در صورت وجود، تصاویر و گزارش‌های قبلی ماموگرافی و سونوگرافی پستان را همراه داشته باشید.– اگر احتمال بارداری وجود دارد، پیش از انجام بررسی به مسئول مربوطه اطلاع دهید.– در صورت داشتن سابقه جراحی، نمونه‌برداری یا بیماری پستان، مدارک و گزارش‌های قبلی را همراه داشته باشید.

آیا ماموگرافی در دوران بارداری انجام می‌شود؟

ماموگرافی در دوران بارداری به‌صورت روتین و برای غربالگری انجام نمی‌شود.
با این حال، اگر در دوران بارداری توده یا علامت مشکوکی وجود داشته باشد، پزشک بر اساس شرایط بیمار درباره روش تصویربرداری مناسب تصمیم‌گیری می‌کند.