سونوگرافی شکم و لگن در غرب تهران
سونوگرافی شکم و لگن یکی از روشهای تصویربرداری ایمن، بدون درد و بدون استفاده از اشعه ایکس است که برای بررسی اندامهای مختلف شکم و لگن مورد استفاده قرار میگیرد. در این بررسی میتوان وضعیت کبد، کیسه صفرا و مجاری صفراوی، پانکراس، طحال، کلیهها، مثانه و در صورت نیاز اندامهای لگنی را ارزیابی کرد.
سونوگرافی شکم و لگن در بررسی بسیاری از علائم و بیماریها از جمله درد شکم یا پهلو، مشکلات گوارشی، سنگ کیسه صفرا، سنگ کلیه، تغییرات کبدی، اختلالات ادراری و برخی مشکلات لگنی کاربرد دارد و گاهی نیز بهعنوان یک بررسی دورهای یا برای پیگیری بیماریهای شناختهشده انجام میشود.
سونوگرافی شکم و لگن چه قسمتهایی را بررسی میکند؟
بسته به درخواست پزشک و علائم بیمار، در سونوگرافی شکم و لگن میتوان اندامهای زیر را بررسی کرد:
- کبد: بررسی اندازه، بافت و اکوژنیسیته کبد و شناسایی مواردی مانند کبد چرب، کیستها، ضایعات فضاگیر و برخی تغییرات منتشر کبدی. در صورت نیاز به ارزیابی غیرتهاجمی فیبروز کبد، فیبرواسکن نیز میتواند بر اساس نظر پزشک انجام شود.
- کیسه صفرا: بررسی وجود سنگ، لجن صفراوی، ضخیم شدن جدار و سایر تغییرات قابل مشاهده در سونوگرافی.
- مجاری صفراوی: ارزیابی قطر مجاری صفراوی و بررسی شواهد احتمالی انسداد.
- پانکراس: بررسی اندازه، اکوژنیسیته و ساختمان قابل مشاهده پانکراس.
- طحال: بررسی اندازه و نمای پارانشیم طحال.
- کلیهها: بررسی اندازه و ساختمان کلیهها، سنگ، هیدرونفروز (تورم کلیه)، کیست و برخی ضایعات کلیوی.
- مثانه: بررسی ضخامت جدار، محتویات مثانه و در صورت نیاز اندازهگیری حجم ادرار باقیمانده پس از تخلیه.
- رحم و تخمدانها در خانمها: در صورت انجام بررسی لگنی، وضعیت رحم، آندومتر و تخمدانها قابل ارزیابی است.
- پروستات در آقایان: در بررسیهای لگنی مناسب، اندازه و نمای پروستات و میزان ادرار باقیمانده میتواند ارزیابی شود.
سونوگرافی شکم و لگن برای چه مواردی انجام میشود؟
پزشک ممکن است در شرایط مختلف سونوگرافی شکم و لگن را درخواست کند، از جمله:
- درد شکم، پهلو یا لگن
- بررسی علت نفخ و برخی علائم گوارشی
- شک به سنگ کیسه صفرا
- بررسی سنگ کلیه و انسداد مسیر ادراری
- بررسی کبد چرب و سایر بیماریهای کبدی
- بررسی زردی و برخی اختلالات صفراوی
- بررسی توده یا ضایعه در شکم
- بررسی مشکلات ادراری
- بررسی مثانه و حجم ادرار باقیمانده
- بررسی رحم و تخمدانها
- پیگیری بیماریهای شناختهشده و یافتههای قبلی تصویربرداری
آیا برای سونوگرافی شکم و لگن باید ناشتا باشیم؟
برای سونوگرافی شکم معمولاً ناشتا بودن اهمیت دارد، زیرا پر بودن معده و وجود گاز روده میتواند مشاهده برخی اندامها، بهخصوص کیسه صفرا و پانکراس، را دشوار کند.
معمولاً توصیه میشود چند ساعت پیش از سونوگرافی از خوردن غذا خودداری شود و دستور دقیق مرکز تصویربرداری یا پزشک رعایت شود.
در سونوگرافی لگن و بررسی مثانه، در بسیاری از موارد پر بودن مثانه مورد نیاز است. بنابراین اگر سونوگرافی شکم و لگن با هم انجام شود، بهتر است بیمار دستور آمادگی اعلامشده هنگام پذیرش را دقیقاً رعایت کند.
آیا سونوگرافی شکم و لگن درد دارد؟
خیر. سونوگرافی شکم و لگن معمولاً روشی بدون درد و غیرتهاجمی است. در برخی بیماران ممکن است هنگام فشار ملایم پروب روی ناحیهای که دردناک است، احساس ناراحتی مختصری ایجاد شود.
مدت زمان سونوگرافی شکم و لگن چقدر است؟
مدت زمان انجام سونوگرافی به شرایط بیمار، تعداد اندامهای مورد بررسی و یافتههای تصویربرداری بستگی دارد، اما معمولاً این بررسی در مدت کوتاهی انجام میشود. در صورت مشاهده یافته غیرطبیعی، ممکن است بررسی دقیقتر و اندازهگیریهای بیشتری انجام شود.
آیا سونوگرافی شکم و لگن اشعه دارد؟
خیر. سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی انجام میشود و از اشعه یونیزان استفاده نمیکند. به همین دلیل در بسیاری از شرایط، از جمله دوران بارداری، در صورت وجود اندیکاسیون پزشکی قابل استفاده است.
آمادگی قبل از سونوگرافی شکم و لگن
آمادگی دقیق ممکن است بر اساس نوع سونوگرافی متفاوت باشد، اما معمولاً:
1. برای بررسی شکم، رعایت ناشتایی طبق دستور مرکز تصویربرداری توصیه میشود.2. برای بررسی لگن، ممکن است پر بودن مثانه لازم باشد.3. بهتر است بیمار داروهای مصرفی خود را بدون هماهنگی پزشک قطع نکند.4. همراه داشتن سونوگرافیها، آزمایشها و تصاویر قبلی میتواند به مقایسه و تفسیر دقیقتر کمک کند.
سونوگرافی شکم و لگن در مرکز تصویربرداری دکتر مهرنوش حدادی و دکتر دامون غصنفری
سونوگرافی شکم و لگن با هدف بررسی دقیق اندامهای شکمی و لگنی و با توجه به علائم بیمار و درخواست پزشک انجام میشود. در صورت مشاهده یافته غیرطبیعی، بررسی تکمیلی مناسب یا توصیه به پیگیری بر اساس شرایط بیمار ارائه خواهد شد.
سوالات متداول
بله. در صورت درخواست پزشک، میتوان بررسی اندامهای شکم و لگن را در یک جلسه انجام داد. در این حالت معمولاً آمادگی لازم برای هر دو بخش به بیمار اعلام میشود.
بله. سونوگرافی یکی از روشهای رایج برای شناسایی و ارزیابی کبد چرب است و میتواند افزایش منتشر اکوژنیسیته پارانشیم کبد را نشان دهد. با این حال، شدت کبد چرب در سونوگرافی باید در کنار شرایط بالینی و آزمایشهای بیمار تفسیر شود.
بله. سونوگرافی یکی از روشهای اصلی برای بررسی سنگ کیسه صفرا است و میتواند سنگ، لجن صفراوی و برخی علائم التهاب کیسه صفرا را نشان دهد.
در بسیاری از موارد بله. سونوگرافی میتواند سنگهای کلیوی، بهخصوص سنگهای با اندازه مناسب، و همچنین عوارضی مانند هیدرونفروز را شناسایی کند. با این حال، حساسیت سونوگرافی برای همه انواع و اندازههای سنگ یکسان نیست.
بله. سونوگرافی از امواج صوتی استفاده میکند و اشعه یونیزان ندارد. با این حال، نوع و محدوده بررسی در دوران بارداری بر اساس سن بارداری و درخواست پزشک تعیین میشود.
میزان مصرف مایعات به نوع سونوگرافی بستگی دارد. برای بررسی لگن و مثانه ممکن است نوشیدن آب و پر نگه داشتن مثانه توصیه شود، در حالی که برای سونوگرافی شکم رعایت ناشتایی اهمیت بیشتری دارد. بنابراین بهتر است دستور آمادگی اعلامشده برای نوع سونوگرافی خود را رعایت کنید.
خیر. سونوگرافی بسیاری از بیماریها و تغییرات ساختاری را بهخوبی نشان میدهد، اما محدودیتهایی نیز دارد و همه بیماریها با سونوگرافی قابل تشخیص نیستند. در صورت وجود علائم یا یافتههای آزمایشگاهی خاص، ممکن است پزشک تصویربرداری یا آزمایشهای تکمیلی درخواست کند.